პლაგიატი როგორ.გე-ზე


ინტერნეტი საჯარო სივრცეა, მაგრამ აქაც მოქმედებს კანონები და ეთიკა. ეს ნიშნავს რომ სანამ ბლოგიდან, საიტიდან წაიღებ საავტორო მასალას, პირველ რიგში ავტორს უნდა ჰკითხო. და აუცილებლად უნდა მიუთითო მისი ვინაობა და წყარო. პლაგიატი ჟურნალისტისთვის ერთ-ერთი ყველაზე უარესი და სამარცხვინო დანაშაულია. ასევე ბლოგერისთვის და ყველა იმ ადამიანისთვის, ვისაც პროფესიონალიზმზე პრეტენზია აქვს. დასავლეთში პლაგიატი, სულ მცირე, რეპუტაციის შელახვას ნიშნავს. ასევე მოჰყვება მატყუარას სამსახურიდან გათავისუფლება (ასეთი შემთხვევებიც ბევრი ყოფილა) და სხვა ზომები.

საქართველოს კანონი საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ ისევე იცავს ბლოგზე გამოქვეყნებული ორიგინალურ ფოტო, ვიდეო, ტექსტურ თუ სხვა სახის პროდუქციას, როგორც ბეჭდურ თუ ტელე/რადიო მედიაში. კანონის დარღვევა იწვევს საკმაოდ სოლიდურ ფულად ჯარიმას. 

მნიშვნელობა არ აქვს ბლოგიდან უნერბართვოდ და წყაროს მიუთითებლად მთლიან  პოსტს წაიღებ თუ მის ნაწილს, ფაქტი ერთია – ინტელექტუალური საკუთრების უფლება ირღვევა!

გაიცანით კიდევ ერთი პლაგიატი, rogor.ge-ს ავტორი ირაკლი კვერნაძე, რომელსაც თავხედობა ჰყოფნის სხვისი ნაშრომი მიითვისოს და საკუთარი სახელიც მიუთითოს!

სამოტივაციო წერილის შესახებ 2010 წელს ჩემს ბლოგზე გამოქვეყნებული პოსტიდან დაკოპირებული აქვს პირველი აბზაცი, ხოლო დანარჩენი სხვა ბლოგიდან აქვს გადმოტანილი. ეს სულ ადვილია, ორიოდე დაწკაპუნებით “აკეთებს” სტატიას, სამაგიეროდ ფეხებზე ჰკიდია ჩემი და სხვა ავტორების მიერ ინფორმაციის ძიებასა და დამუშავებაში გატარებული დღეები!

ფაქტი:

2010 წელს გამოქვეყნებული ჩემი პოსტი:

copyright gijmaj

როგორ.გე-ზე დადებული სტატიის სქრინშოტი:

plagiarism

როგორ.გე-ს “როგორ დავწეროთ სამოტივაციო წერილის” ტექსტის დანარჩენი ნაწილი აღებულია სტაფფგე-ს ბლოგზე 2011 წელს გამოქვეყნებული პოსტიდან.

ეს ოხერი, ბლოგზე რომ შემოდიხარ, ე.ი. კითხვა იცი ხომ? ბლოგის სათაურთან რომ გარკვევით აწერია “ბლოგზე განთავსებული მასალები ავტორის საკუთრებაა და ნებისმიერი პოსტის დაკოპირება აკრძალულია ნებართვის გარეშე!” წესით უნდა ხედავდე და კითხულობდე. ასევე უნდა ხედავდე კონტაქტის ფორმას და დაკომენტარების ფუნქციას! ამის შემდეგ რაღა უნდა მოწერას და თხოვნას?

მოკლედ, თუ ვინმემ იცით ამ სამარცხვინო საიტის – როგორ.გე-ს ადმინისტრაციის კოორდინატები (იურიდიული მისამართი), გამაგებინეთ. საიტზეც რომ მიუწერიათ “ყველა უფლება დაცულია” და სხვის უფლებებს არღვევენ, მაინტერესებს როგორ დაიცავენ საკუთარს.

მანუალი ბლოგერების საინფორმაციო ტურების ორგანიზატორებისათვის


ბოლო დროს ძალიან მოდური გახდა ე.წ. საინფორმაციო ტურები ბლოგერებისათვის, სადაც ესა თუ ის ორგანიზაცია საკუთარი საქმიანობს გაცნობასა და პოპულარიზაციას ცდილობს. რამდენიმე ტურში ვიყავი, სხვების განცხადებებს გადავხედე და – სრული კატასტროფა! ისეთი შთაბეჭდილება დამრჩა რომ ბევრი PR სამსახური პიარშიც და ორგანიზაციულ საკითხებშიც ძალიან მოიკოჭლებს. ერთადერთი გამონაკლისი მსოფლიო ბანკია, რომელმაც გასულ შემოდგომას განახლებული კახეთი დაგვათვალიერებინა.

ეს პოსტი დაგეხმარებათ განახორციელოთ წარმატებული და ეფექტური საინფორმაციო ტური, თავიდან აიცილოთ თქვენი წინამორბედების მიერ დაშვებული შეცდომები. შედეგი – პოზიტიური გამოხმაურება და პიარი სოციალურ ქსელებში, რაც ასევე დადებითად აისახება თქვენს შემდგომ საქმიანობაზე და რეპუტაციაზე.

- პირველ რიგში, უნდა გახსოვდეთ რომ ბლოგერი არ არის ჟურნალისტი. ბლოგერი არის ადამიანი, რომელიც ინტერნეტს იყენებს საკუთარი მიზნების, მისწრაფებების, ინტერესების პოპულარიზაციისათვის, საკუთარი ჭიის გასახარებლად. სამოქალაქო აქტივიზმი ბლოგინგის ერთ-ერთი (და არა ერთადერთი) გამოყენებაა. ბლოგერი თავისუფალია აზრის გამოხატვის შინაარსში, ფორმებსა და მეთოდებში. შეიძლება დაწეროს ტექსტი, შექმნას ფოტო და ვიდეო პროდუქტი, ინფოგრაფიკები და ა.შ. – ნებისმიერი რამ, რასაც საკუთარი ფანტაზია უკარნახებს. ამიტომ მათგან ნუ მოელით კლასიკური სტატიის მომზადებას ან ჟურნალისტურ მიდგომას. ბლოგერობის მთელი მუღამი სათქმელის თავისუფლად გადმოცემაშია. ამიტომ ტურის შემდეგ შესაძლოა შეიქმნას ფოტო-ალბომი, ვიდეო-მიმოხილვა, ჰაიკუ, პოემა, ჩანახატი ან ნებისმიერი ხასიათის პროდუქტი, რაც ადამიანმა შეიძლება წარმოიდგინოს. თუ კონკურსის პირობებში წინასწარ არ განსაზღვრავთ სასურველ ფორმას, შემდეგ პრეტენზიები და “მოთხრობას ხომ არ დაწერთ” დამოკიდებულება არ უნდა დააფიქსიროთ. რატომაც არა, თუ მინდა მოთხრობასაც დავწერ და რომანსაც საკუთარ ბლოგზე, თქვენთან კი აღარ ვითანამშრომლებ იმიტომ რომ ჩემი გამოხატვის თავისუფლებას ზღუდავთ, არ გინდათ ჩემი ძლიერი მხარეების შემჩნევა. ჟურნალისტური მიდგომა თუ გჭირდებათ, პრესკონფერენცია ჩაატარეთ. ელემენტარულია, უოტსონ.

- განაცხადი დაიწყეთ მოკლე ინფორმაციით ორგანიზაციის შესახებ: მისი სრული დასახელება,  საქმიანობის სფერო და გამოცდილება. სასიამოვნოა როდესაც განმცხადებელი ზოგავს მკითხველის დროსა და ენერგიას, არ აიძულებს სერჩოს მის შესახებ ელემეტარული მონაცემები.

- კონკურსის/ტურის გამოცხადებამდე კარგად ჩამოაყალიბეთ საორგანზიაციო დეტალები, რომ შემდეგ კითხვები აღარ გაჩნდეს. კერძოდ: განცხადებაში აუცილებლად მიუთითეთ ტურის დაწყებისა და დასრულების თარიღი (თვე და რიცხვი, მოერიდეთ “ტური ჩატარდება ოთხშაბათს” ტიპის განაცხადებს – რომელი ოთხშაბათი იქნება, ვიმკითხაო?); ასევე გასვლის დრო და ადგილი, ტურის ხანგრძლივობა, დანიშნულების ადგილები, როგორ მოხდება ან ვინ უზრუნველყოფს ტრანსპორტირებას, გათვალისწინებულია თუ არა კვება, ანაზღაურება და ა.შ. შეინარჩუნეთ კავშირი ბლოგერთან ტურამდე და მის შემდეგაც არა მხოლოდ ფეისბუქზე. არსებობს ტელეფონი და ელექტრონული ფოსტა – ყველაზე პროფესიონალური მიდგომა. შეტყობინების ან მადლობის წერილის დაწერას ტურში მონაწილეობის შესახებ სულ რამდენიმე წუთი სჭირდება, პოზიტიურად მოქმედებს რეპუტაციაზეც. ტურის შესახებ ინფორმაციის პერიოდულად მიწოდება ეფექტურ კომუნიკაციაზე მეტყველებს.

- გამოკვეთეთ კონკურსში/ტურში მონაწილეობის პირობები: ასაკი, ბლოგერობის გამოცდილება (მაგ, 1-3 წელი), ვიზიტორების რაოდენობა, კონკრეტული თემატიკით დაინტერესება, პოსტების რაოდენობა, მოტივაცია და ა.შ. ეს, რა თქმა უნდა, დამოკიდებულია სამიზნე აუდიტორიაზე: ვინ გჭირდებათ – სამეცნიერო სტატიების მკითხველები თუ სერიალების მაყურებელი ახალგაზრდები? ცხოველთა დამცველები თუ თანამედროვე ლიტერატურით გატაცებულები?…

- მიუთითეთ პოსტის სასურველი ფორმა: ტურის შემდეგ რა სახის პროდუქტი გსურთ რომ შეიქმნას: ტექსტური, ფოტო, ვიდეო, მიმოხილვა, ინსტალაცია… თუ კონკურსის პირობებში არ მიუთითებთ,  მერე აღარ გქონდეთ ბლოგერთან პრეტენზიები. ასევე განსაზღვრეთ მინიმალური მოთხოვნები: ტექსტისთვის – სიტყვების/ფოტოების რაოდენობა, ვიდეოსთვის – ქრონომეტრაჟი.

- თუ კონკურსი/ტური ითვალისწინებს გამარჯვებულ(ებ)ის გამოვლენას, აუცილებლად გარკვევით ჩამოაყალიბეთ შეფასების კრიტერიუმები (მაგ, პოსტის მინიმალური მოცულობა, ფორმა, კრეატულობა, საკითხის სრულად გაშუქება, ან ნებისმიერი რამ, რაც თქვენთვის მნიშვნელოვანია). თუ გინდათ რომ პროფესიონალური მიდგომის შთაბეჭდილება დატოვოთ, არსად ახსენოთ ლაიქების რაოდენობა – არასერიოზულია! ასევე მიუთითებს რომ ორგანიზაცია პოსტის შინაარსით და ხარისხით საერთოდ არაა დაინტერესებული. მე პირადად თავს არ შევიწუხებ ამგვარ დაწესებულებასთან თანამშრომლობით. ლაიქების, ისევე როგორც კომენტარების გაყალბება თავისუფლად შეიძლება და თუ ეს არ ესმის განცხადებელს, ამ ფორმატის ურთიერთობა საერთოდ არ მიღირს.

- მიუთითეთ კონკრეტული და არა ბუნდოვანი პრიზები. ეს პროცესის მნიშვნელოვანი ნაწილია, ბლოგერის მოტივაციას ამაღლებს. მან უნდა იცოდეს რას უნდა ელოდეს კარგი მუშაობისთვის – ფოტოაპარატს, ტურისტულ საგზურს, ფულად თანხას, გაზქურას, ეპილატორს თუ სპილოს.  როცა სთავაზობ გაურკვეველ რაღაცას, ინტერესი ქრება. მაგალითად, “საუკეთესო პოსტის ავტორს გადაეცემა ფასიანი პრიზი”-ს დაწერას სჯობია პრიზი საერთოდ არ ახსენოთ: ფასიანი პრიზი ათასგვარი შეიძლება იყოს, დაწყებული მზესუმზირიდან დამთავრებული კოსმოსური რაკეტით. რომელს აჩუქებთ ბლოგერს?  ვიღაცას შეიძლება აიპადისთვის უღირდეს კონკურსში ჩართვა, ვიღაცას – ახალი წიგნისთვის, ვიღაცას – ველოსიპედისთვის. მარტივია: ჯერ ჩამოყალიბდით ჯილდოზე, შემდეგ გამოაცხადეთ.

- დედლაინი რაციონალურად შეარჩიეთ, ტურიდან 2-3 დღეში პოსტის გამოქვეყნების მოთხოვნა არარეალურია!!! სტერეოტიპი, რომ ბლოგერს წერის მეტი საქმე არ აქვს, მცდარია! ბლოგერს აქვს ოჯახი, საკუთარი პროფესია, ჰობი, პირადი და საზოგადოებრივი ცხოვრება. ბლოგინგი ზღვაში წვეთია იმასთან შედარებით, რასაც ბლოგერი შეიძლება აკეთებდეს: თამაშობდეს ფეხბურთს, ჭადრაკს, ქსოვდეს, სიმღერებს ქმნიდეს,  ქეიფობდეს, პახოდებში დადიოდეს, ატარებდეს კვლევებს, გეგმავდეს ივენთებს, ჰქონდეს კიდევ ათასი პრიორიტეტული და გადაუდებელი საქმე. ამიტომ მოკლე დროში პოსტის გამოქვეყნების მოთხოვნა, რბილად რომ ვთქვათ, უნამუსობაა! პატივი ეცით ბლოგერის დროსა და პრიორიტეტებს! მიეცით რეალური დრო (სულ მცირე 10-12 დღე) ხარისხიანი კონტენტის შესაქმნელად! 

- გაასაჯაროვეთ ჟიურის შემადგენლობა და ისეთი წევრებიც შეიყვანეთ, ცოტა მაინც რომ ერკვევიან პიარსა და სოციალურ მედიაში. ელემენტარულად პოსტის/პროდუქტის ხარისხის შეფასებაში დაგეხმარებიან. გარდა ამისა, გამჭვირვალე პროცესი ნდობას ამაღლებს.

- კარგად გაწერეთ განრიგი. ტურამდე 3 დღით ადრე რომ აცხადებთ რეგისტრაციას, წინა დღეს არჩევთ ბლოგერებს და 10-12 საათით ადრე ატყობინებთ გასვლის შესახებ, არაპროფესიონალურია! ბლოგერს აქვს საკუთარი გეგმები და ასე მოკლე ვადებში თუ ვერ წამოვიდა, მიუხედავად დიდი სურვილისა, არ უნდა განაწყენდეთ. თანაც მსგავსი მიდგომა ნაჩქარევ და მიფუჩეჩებული დაგეგმვის შთაბეჭდილებას ტოვებს. მიუდექით საქმეს სერიოზულად, გამოაცხადეთ ინფორმაცია სულ მცირე 2 კვირით ადრე, შეტყობინებები მონაწილეობის შესახებ დაგზავნეთ არანაკლებ 1 კვირით ადრე, რომ ბლოგერებს ჰქონდეთ დრო დაგეგმონ საკუთარი გრაფიკი. ტური არა მხოლოდ თქვენი, არამედ მათი დროის ხარჯვაცაა. და ვინ იტყვის რომ მათი დრო ნაკლებ ღირებულია ვიდრე თქვენი?!

 – გააკეთეთ ძირითადი და სარეზერვო სიები. ბლოგერებიც ადამიანები ვართ, გეგმები ჩვენც შეიძლება შეგვეცვალოს. სარეზერვო სია დაგეხმარებათ ჩაანაცვლოთ ტურის მონაწილე, რომელმაც გარკვეული მიზეზების გამო წამოსვლა გადაიფიქრა.

- იყავით ინტერაქტიული! ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. ონლაინ პიარი მხოლოდ ფეისბუქის ჯგუფებსა და ფეიჯებზე განცხადებების დადებას არ გულისხმობს. მომხმარებლებს კითხვები თუ გაუჩნდებათ, ოპერატიულად და ამომწურავად უნდა უპასუხოთ და არა 2-3 დღიანი შუალედებით; რაც მთავარია – ზრდილობიანად. ინტერაქტიულობა ასევე ნიშნავს ტურზე/კონკურსზე პასუხისმგებელი პირის საკონტაქტო დეტალების ხელმისაწვდომობას, სადაც საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება დაკავშირება.

- მიიღეთ კრიტიკა.  თქვენს მიერ ადმინისტრირებული ფეისბუქის გვერდიდან ინფორმაციის გაქრობა ცენზურის სინონიმია. გაბრაზებულმა ბლოგერმა კი, რომელსაც აზრის გამოხატვა შეუზღუდეს, შეიძლება საკუთარ საიტზე მწვავე სტატია გამოგიქვეყნოთ. ამას უფრო ხანგრძლივი და უარყოფითი ეფექტი ექნება. დიალოგი საუკეთესო საშუალებაა ხარვეზების გასასწორებლად. იფიქრეთ ამაზე.

- ტურის დროს მიაწოდეთ მაქსიმალურად ამომწურავი ინფორმაცია, მიჰყევით განრიგს. ეს საჭიროა სასიამოვნო ატმოსფერის შესაქმნელად, თქვენც ხომ ეს გსურთ? ასევე აუცილებელი არაა კუდში დევნა, მუდმივი თვალყურის დევნება. დაუსვას კითხვები ადამიანებს, აძვრეს ღობეზე, გადაიღოს საინტერესო კადრი, გააკეთოს აღმოჩენა – ეს ყველაფერი პოსტშიც აისახება.

- მიეცით ბლოგერს სოციალურ ქსელებში პოსტის გაზიარების სრული თავისუფლება. გამარჯობა, ფეისბუქი ერთადერთი ქსელი არ არის და კიდევ ბევრგან შეიძლება ინფორმაციის გავრცელება. ამიტომ როცა ეუბნებით რომ “ყოველ დღე დადეთ თქვენს თაიმლაინზე”, რბილად რომ ვთქვათ საკუთარ უვიცობას ამჟღავნებთ ონლაინ პიარში. ბლოგერს საკუთარი აუდიტორია და მიმდევრები ჰყავს, რომლებიც არა მხოლოდ ფეისბუქზე არიან. Twitter, LinkedIn, Tumblr, Pinterest, Vimeo, YouTube, თუნდაც Odnoklassniki, VK და სხვა ქსელებს, თავიანთი მილიონობით მომხმარებლით, ისევე უფლება აქვთ მიიღონ ინფორმაცია როგორც ფეისბუქის იუზერებს. თანაც პოსტს უმეტესად მკითხველები აზიარებენ და არა მისი ავტორები. ასე რომ თუ თავის შერცხვენა არ გინდათ, თავი შეიკავეთ მსგავსი ტიპის “რჩევებისაგან”, გაიფართოვეთ თვალსაწიერი.

და ბოლოს, ნუ ელით რომ საინფორმაციო ტურის შემდეგ აუცილებლად აღფრთოვანებულ შეფასებას მიიღებთ. ბლოგერი ჩვეულებრივი ადამიანია თავისი სუბიექტური მიდგომებით. ბლოგზე არ არსებობს “ყველას ქების” პოლიტიკა, ბლოგი მიკერძოებული შეხედულებების საიტია. ბლოგერს რამე თუ მოეწონება – დაწერს, არ მოეწონება – ამასაც აუცილებლად აღნიშნავს. ასე რომ თუ ამისთვის მზად არ ხართ, სჯობია ტურის იდეა თავიდან ამოიგდოთ.

ენივეი, წარმატებებს გისურვებთ. :)

სამოტივაციო წერილის შესახებ


ხანდახან ძველი სამოტივაციო წერილები უნდა გადაიკითხოთ ხოლმე – 1,2 3, თუნდაც 5 წლის წინ დაწერილები. საინტერესო პროცესია – ხედავ, როგორი იყავი უწინ და როგორი ხარ ახლა. ნახავ, როგორ შეიცვალა შენი ხედვა და ღირებულებები, გაიზარდე თუ არა პროფესიულად, მოგემატა თუ არა ამბიციები ან მიაღწიე თუ არა დასახულ მიზნებს. ზოგჯერ სურვილები ყოველდღიურ რუტინასა და წვრილმანებში იკარგებიან, გავიწყდებიან, ქრებიან. სამოტივაციოს წაკითხვით კი ძველ ორიენტირებს უბრუნდები, რომლებიც შეიძლება მოცემულ მომენტში ისევ მნიშვნელოვანი იყოს.

გადაიკითხეთ ძველი სამოტივაციო წერილები. ცვლილებების შეგრძნება სასიამოვნო და სასარგებლოა.

ნაგავი იქ, სადაც არ უნდა იყოს!


საკუთარი ფოტოარქივის თვალიერებისას რამდენიმე “საოცარი” კადრი ვიპოვე – სადამდე მიდის ადამიანის ფანტაზია გარემოს დაბინძურებაში. ქალაქის ქუჩებში რომ ბოთლები ყრია ეგ კიდევ არაფერი, 2012 ლის 24 მაისს რუსთაველის მეტრის წინ ჩამოკონწიალებული პოლიეთილენის ბოთლი მაქვს გადაღებული. ვერაფრით მივხვდი როგორ მოხერხეს ამ სიმაღლეზე მისი ჩამოკიდება.

ხეზე ჩამოკიდებული პოლიეთილენის ბოთლი

ხეზე ჩამოკიდებული პოლიეთილენის ბოთლი

“ლამაზად” შეფუთული ნაგავი არმაზის ციხის გზაზე, ბილიკთან ახლოს. ფოტო გადაღებულია 2012 წლის 19 აგვისტოს. ნაგვის “მოშორების” მეტისმეტად “კრეატიული” გზა რას იტყვით? გასაგებია რომ ჯერჯერობით ნაგვის გადამუშავების ნორმალური სისტემა არ გაგვაჩნია მაგრამ ეს ოხერი ბუნებას მაინც ნუ ანაგვიანებთ!!!! ხეზე დადებთ თუ ხის ქვეშ – მნიშვნელობა არ აქვს – შედეგი მაინც ერთია – ნარჩენებით მოწამლული გარემო! აიღეთ და წამოიღეთ ქალაქამდე, ჩააგდეთ ბუნკერში, როგორც მე და ჩემი მეგობრები ვაკეთებთ!

ხემ მოისხა ნაგავი

ხემ მოისხა ნაგავი

2012 წლის 1 ივნისი მზიურში, მასობრივი უკულტურობისა და ღორობის ზეიმი! დამთავრდა მზის ფესტივალი, დაიშალა ხალხი და დარჩა აურება ნაგავი! არადა რა მარტივია იქვე ახლოს მდგარ ნაგვის ურნასთან მიტანა და ჩაგდება!

ნაგავი მზიურში

ნაგავი მზიურში

ყველაზე ცინცხალი ფოტო, 2014 წლის 13 ივლისს გადაღებული – ჟინვალის წყალსაცავი სავსეა პოლიეთილენის ბოთლებით და ათასგვარი ნაგვით. ეს არის წყალი, რომლითაც თბილისი და რუსთავი მარაგდება, მილიონზე მეტი ადამიანი. ამ წყალს ვიყენებთ სასმელად, საკვებში. მართალია, როგორც წინა პოსტში ვწერდი, წყალსაცავიდან ონკანამდე წყალი სუფთავდება და იფილტრება, წყალსაცავის პერსონალიც პერიოდულად წმენდავს მას ნაგვისგან, მაგრამ ……. რატომ უნდა გადააბარო სხვას საკუთარი პასუხისმგებლობა?! მსგავსი მასობრივი გულგრილობა მნიშვნელოვანი საკითხის მიმართ, რბილად რომ ვთქვათ, აღმაშფოთებელია!

ნაგავი ჟინვალის წყალსაცავზე

ნაგავი ჟინვალის წყალსაცავზე

როგორ შევამციროთ “პლასტიკური” დაბინძურება:

- უარი თქვით ერთჯერადი პოლიეთილენის ბოთლის გამოყენებაზე. შეამცირეთ ბოთლებში ჩამოსხმული წყლის მოხმარება, რომელიც მაღაზიაში იყიდება. წყალი მუდმივათ ატარეთ შესაბამისი ჭურჭლით, რომ დაიცლება შეავსებთ და ა.შ.

ასეთი ბოთლი უკვე 4 (!) წელია დამაქვს და მინდა გითხრათ რომ ძალიან პრაქტიკულია. (ბევრ მაღაზიაში და ბაზრობაზეც შეგიძლიათ ნახოთ):

ეტევა ზურგჩანთის ჯიბეში, შეგიძლიათ შევსოთ სურვილისამებრ, საკმაოდ გამძლეა, არ ტყდება და ნებისმიერ რელიეფზე დავარდნას უძლებს. ერთგულად მემსახურება ქალაქშიც, მოგზაურობისასაც და ლაშქრობებშიც. ამით არა მხოლოდ გარემოს დაიცავთ დაბინძურებისგან, არამედ გარკვეულ თანხასაც დაზოგავთ. იანგარიშეთ რამდენს ხარჯავთ მხოლოდ წყლის ყიდვაში ყოველდღიურად, ყოველთვიურად და რას გააკეთებდით ამ თანხით? ისიც მიათვალეთ რამდენი “დაუჯდება” ბუნებას მისი “მონელება” ან სახელმწიფოს/შესაბამისკომპანიას – მისი გადამუშავება. ეს გაცილებით მეტია ვიდრე ერთი მრავალჯერადი ჭურჭლის საფასური.

- შეამცირეთ პოლიეთილენის პარკების გამოყენება. სთხოვეთ მაღაზიის გამყიდველებს რომ არ შეფუთონ თითოეული პროდუქტი ცალკე ცელოფანში, აუცილებლობის შემთხვევაში ერთში ჩაალაგონ. გამოიყენეთ მრავალჯერადი ქაღალდის ან ქსოვილის ჩანთები. ისინი ცელოფანზე გაცილებით მოხერხებული და გამძლეცაა!

- ლაშქრობებში, ექსკურსიებზე, პიკნიკებზე ერთჯერადი ჭურჭლის ყიდვის ნაცვლად წაიღეთ თან საკუთარი, სახლიდან (ხის, ლითონის, მსუბუქი და მრავალჯერადი გამოსაყენებელი). ამგვარად ყველა საკუთარ თავზე იქნება პასუხისმგებელი და, რაც უფრო მნიშვნელოვანია – გარემოზე.

წყალი ჩვენი არსობისა


ეს იმ პერიოდის ზღაპარია, როდესაც წყალი დეფიციტური იყო და მას გველეშაპები და დევები ჰყავდნენ დაპატრონებული. ისინი დიდი მსხვერპლის სანაცვლოდ (ხშირად ახალგაზრდა ლამაზი გოგო-ბიჭები) აძლევდნენ სოფლებს წყალს (ეს იყო წყლის გრაფიკი თორემ ახლა რომ ხანდახან წყდება რა მოსატანია :) ). მოსახლეობა დიდხანს იტანჯებოდა უწყლობით, შემდეგ გამოჩნდებოდა ვინმე ცისკარა, მოკლავდა უწმინდურ ძალას და ხალხი იღებდა სანატრელ სასმელს.

დმანისის გვირაბი. ფოტო: კარავი.გე

წყლის სასიცოცხლო მნიშვნელობა კარგად ჰქონდათ გაცნობიერებული ჩვენს წინაპრებს, რომლებიც ციხე-სიმაგრეებსა და ეკლესია-მონასტრებს მის მახლობლად აშენებდნენ. კოშკები საიდუმლო გვირაბებით უკავშირდებოდა მოშორებულ მდინარეებს. ხანგრძლივი ალყის დროს, როდესაც მტერი მოსახლეობას სასმელი წყლის მარაგის შევსების საშუალებას არ აძლევდა, ეს გვირაბები მისი მოპოვების თითქმის ერთადერთი წყარო იყო. ღამე გამბედავი ვაჟკაცები მდინარესთან ჩუმად მიიპარებოდნენ რომ გარშემორტყმული მოსახლეობისთვის წყალი მიეწოდებინათ. დმანისსა და უფლისციხეში შემორჩენილია ასეთი გვირაბის ნანგრევები, არქეოლოგიური გათხრები ადასტურებენ ვარძიის სამხედრო ციხე-ქალაქში კარგად განვითარებული წყლის მიწოდების სისტემის არსებობას. უფრო ძველი, ანტიკური ხანის თიხის მილები შემორჩენილია არმაზსა და ბაგინეთში. ციხე-სიმაგრეებში ასევე არსებობდა რეზერვუარები, სადაც წყალი “შავი დღისთვის” გროვდებოდა.

ძეგლები.გე-ზე გამოქვეყნებული სტატია “ნარიყალა ციხესიმაგრის სასმელი წყლით მომარაგების საიდუმლოება” ნარიყალასთან არსებული წყალგაყვანილობის სისტემის შესახებ გვიამბობს, რომელიც 1955 წელს აღმოაჩინეს. ოქროყანის მიდამოებიდან 5 კილომეტრის სიგრძეზე თიხის მილებით მოედინებოდა წყაროს წყალი თბილისამდე. როგორც ჩანს, წყლის მიწოდების სისტემა საკმაოდ ადრეულ პერიოდში გაუყვანიათ, გვიან შუა საუკუნეებში კი შეუკეთებიათ. იგი კარგად იყო შენიღბული, მტერს რომ არ შეემჩნია და ნარიყალაში გამაგრებული ჯარისთვის თუ მოსახლეობისთვის წყლის მიწოდება არ შეეწყვიტა.

თბილისელი მეთულუხჩე

თბილისელი მეთულუხჩე

XIX საუკუნის მიწურულს თბილისში წყალს მეთულუხჩეები არიგებდნენ. ტყავის რუმბებით დაჰქონდათ ქუჩა-ქუჩა, ცხენით ან ზურგზე მოკიდებული. 1 ვედრო წყალი 1-3 კაპიკი ღირდა, ფასი იმაზე იყო დამოკიდებული, თუ რა მანძილიდან მოჰქონდათ. “წყლის გადასახადს” მეთულუხჩეები კვირის ბოლოს ანგარიშობდნენ, გაყიდული რაოდენობის მიხედვით. მაშინ იღებდნენ ანაზღაურებასაც. 1883 წელს ავჭალის წყალსადენის მშენებლობა დაიწყეს. თანამედროვე წყალსადენის სისტემას კი 1920-იანი წლების მიწურულს ჩაეყარა საფუძველი. გინდ დაიჯერეთ გინდ არა, საგურამოს წყალსადენში თითქმის ასწლოვანი მოქმედი მილია შემონახული. იგი დამზადებულია 1920 წელს, თუმცა ფუნქციონირება რამდენიმე წლით გვიან დაიწყო. ეს ძველი, ხარისხიანი და საიმედო ნაკეთობა ერთგულად ემსახურება სისტემასა და წყლის მომხმარებლებს.

Georgian Water and Power წყლით ამარაგებს თბილისსა და რუსთავს. კომპანია  დედაქალაქში 400 000-მდე აბონენტს ემსახურება. აქედან 2000-მდე საბიუჯეტო ორგანიზაციაა, 15 000–მდე კომერციული ობიექტი, დანარჩენი კი მოსახლეობა. მისი წყალგაყვანილობის სისტემა 3400-კილომეტრიან წყალსადენის ქსელს მოიცავს. ეს თბილისიდან პარიზამდე მანძილის ტოლია.  მილების დიდი ნაწილი მოძვეებულია და ეტაპობრივად მიმდინარეობს მათი შეცვლა ახლით. კომპანია პასუხისმგებელია წყლის უვნებლობაზე, გაწმენდასა და მომხმარებლისათვის მიწოდებაზე.

დამზადებულია 1920 წელს

დამზადებულია 1920 წელს

რას ნიშნავს წყლის ხარისხი? იმას, რომ იგი არ უნდა შეიცავდეს ადამიანის ჯანმრთელობისთვის საშიშ ნივთიერებებს, მისი ქიმიური შემადგენლობა და სისუფთავე აკმაყოფილებდეს საერთაშორისო და ადგილობრივი ჯანდაცვის ორგანიზაციების მიერ დადგენილ სტანდარტებს.

წყალგაყვანილობის სისტემა კომპლექსურია და გარდა ონკანებისა ( :) ), მოიცავს უზარმაზარ რეზერუარებს, გასაფილტრ სადგურებს, თანამედროვე აპარატურით აღჭურვილ სპეციალურ ლაბორატორიებს სადაც ქალაქის სხვადასხვა უბნებიდან ყოველდღიურად მიეწოდებათ წყლის ნიმუშები, რათა მოხდეს მისი კვლევა, მიკრობული და ქიმიური საფრთხეების დროული იდენტიფიკაცია და წყლის გაწმენდა.

Georgian Water and Power-ის აბონენტებს წყალი თბილისის ზღვიდან, ჟინვალის წყალსაცავიდან და არაგვის ხეობიდან მიეწოდებათ. თუმცა ინდივიდუალურ მოხმარებამდე ხდება მისი გაფილტვრა და გასუფთავება.

ღრმაღელეს წყალსადენი Georgian Water and Power-ის ერთ-ერთი ობიექტია, სადაც სპეციალისტები უახლესი ტექნოლოგიების დახმარებით 24 საათის განმავლობაში უზრუნველყოფენ წყლის ხარისხის კონტროლს. აქ სხვადასხვა სირთულის უამრავი დანადგარია, რომლებსაც მომხმარებელი ვერასოდეს ხედავს. სამაგიეროდ ხელშესახებია მუშაობის შედეგი – სუფთა წყალი ონკანებში.

This slideshow requires JavaScript.

თხოთი და ვანდალიზმი


სერიიდან: რა “საამაყო” ერი ვართ.

თხოთის წმ. ნინოს სახელობის ეკლესია მდებარეობს შიდა ქართლში, კასპის მუნიციპალიტეტში. გადმოცემის თანახმად, თხოთის მთაზე  მირიან მეფეს ნადირობისას მზის დაბნელებამ მოუსწრო და მან გაქრისტიანების აღთქმა დადო. ძნელია წარმოიდგინო როგორ გამოიყურებოდა ეს ადგილი დაახლოებით 16 საუკუნის წინ, თუმცა ულამაზესი ხედები დღესაც ატყვევებს მნახველის თვალს.

txoti

წმ. ნინოს სახელობის თხოთის ეკლესია

ამ მშვენიერი ხედების სიამოვნება მომენტალურად ფუჭდება როდესაც ეკლესიასთან მიახლოებისას: ერთი კედელი მთლიანად დაფარულია ვანდალური წარწერებით – ქვებზე ამოკაწრული თარიღებით და იმ ადამიანების გვარ-სახელებით, ვინც ასეთი ბარბაროსული მეთოდით გადაწყვიტეს “უკვდავება”. ყველაზე ძველი “ნამუშევარი” 1903 წლით თარიღდება. ამ ფოტოს კომენტარი არ სჭირდება:

txoti

ბოლოს კი გიტოვებთ ბლოგის ლინკს, რომელიც თხოთში 2011 წელს მიმდინარე არქეოლოგიური ექსპედიციის მიმდინარეობის პროცესს ასახავს. თუ გაინტერესებთ როგორ მოხდა ახალი აღმოჩენების გაკეთება, გათხრის პროცესი, შეგიძლიათ ესტუმროთ მას და გაეცნოთ გამოქვეყნებულ მასალებს.

თამარ ივერზე და ჰომოფობებზე


ავსტრალიის ოპერა თამარ ივერთან აღარ ითანამშრომლებს მისი ჰომოფობიური განცხადებების გამო. ძალიან კარგია, რომ სადღაც მაინც არსებობს ორგანიზაცია, რომელიც მაღალ ეთიკურ და სამართლებრივ სტანდარტებს იცავს. ბევრს უკვირდა ასეთი ცნობილი ადამიანი, ევროპაში ხანგრძლივი ცხოვრების გამოცდილებით როგორ ვერ გათავისუფლდა სტერპოტიპებისგან, ვიწრო ჩარჩოებისგან… მინდოდა ამაზე გრძელი პოსტი დამეწერა, მაგრამ მერე ერთი კახური ანდაზა გამახსენდა, რომელიც ზუსტად მიესადაგება სიტუაციას:

- ვირი გინდა ღობის იქით დააბი, გინდა აქეთ, მაინც ვირად დარჩება!

პ.ს. მიხარია, რომ ჰომოფობიურ განცხადებებზე პასუხისმგებლობის სამაგალითო პრეცედენტი შეიქმნა.